کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی در قم
کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی سومین کتابخانه بزرگ ایران پس از کتابخانه آستان قدس رضوی و کتابخانه مجلس شورای اسلامی و سومین کتابخانه جهان اسلام است.این کتابخانه هم اکنون بیش از ۲۵۰٬۰۰۰ جلد کتاب چاپی و ۲۵٬۰۰۰ جلد کتاب خطی دارد.
... بنیانگذار این کتابخانه با هزینه شخصی مرعشی نجفی یکی از مراجع تقلید شیعه در سال ۱۳۴۴ بنیان گذاشته شد و توسعه داده شد.در وصیت نامه نصب شده بر ضریح آرامگاه او چنین میخوانیم:
« مرا در کتابخانه عمومی زیر پای محققان علوم آل محمد دفن کنید. »
وی پیرامون انگیزیه خود از جمع آوری کتب و راه اندازی کتاب خانه میگوید:«روزی در حال عبور از قیصریه نجف، عدهای از اهل علم را دیدم که در محلی تجمع کردهاند.... دیدم کسی با چوب ایستاده و کتابهایی را به حراج گذاشته است.... یک مقدار که ایستادم دیدم بیشتر این ذخایر اسلامی و شیعی را شخصی به نام کاظم با پول زیادی میخرد..... سؤال کردم این شخص کیست؟ گفتند: او نمایندهٔ کنسول انگلیس در بغداد است.به فکر افتادم.... یا قصد از بین بردن آنها را دارند و یا میخواهند منابع دست اول شیعی را که در اختیار برخی از علما بوده جمع آوری کنند تا ما به آنها دسترسی نداشته باشیم نظیر کتاب مدینة العلم شیخ صدوق که ایشان در حدیث نوشته و بسیار مفصل بوده. اگر این کتاب الان در دسترس ما بود شاید نیازی به دیگر کتب اربعه شیعه نبود ناسخ کتب اربعه شیعه میشد. ولی قریب ۴۰۰- ۵۰۰ سال است که دیگر رد پایی از آن در دست نیست.»
مرعشی نجفی در دوران زنگیاش بیش از یکصد و چهل و هشت کتاب، رساله و مقاله به رشته تحریر در آورده که شمار بسیاری از آنها هنوز به چاپ نرسیدهاند.
تاریخچه و مدیریت به گفته سید محمود مرعشی فرزند وی که مدیریت کتابخانه را عهده دار است، که «از لحاظ کیفیت نسخههای نفیس و کهن خطی اسلامی به عنوان بزرگترین کتابخانه در کشور ایران و سومین کتابخانه جهان و مرکز بزرگ فرهنگی بینالمللی در دنیا شناخته شدهاست».
این کتابخانه در صد متری حرم فاطمه معصومه در قم قرار دارد و مقبره موسس آن نیر در جوار آن است، در سال ۱۳۴۴ تاسیس و در سالهای ۱۳۵۸ و ۱۳۶۷ توسعه یافت. افرادی همچون چون عباس اقبال آشتیانی، بدیعالزمان فروزانفر، و آقا بزرگ طهرانی از این کتابخانه استفاده کردهاند.
هزینه این کتابخانه تا سال ۱۳۷۶ توسط مرعشی نجفی و فرزندانش و سایر خیرین تامین میگردید، اما از آن سال به بعد این کتابخانه در زمره موسسات عمومی غیردولتی قرار گرفت و در بوجه سالانه دارای ردیف بودجه شد.این کتابخانه مشمول قانون واسپاری است و بر اساس مصوبه ۲۰۵ شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید یک نسخه از کتابها و نشریاتی را که در ایران منتشر میشود از ناشران اخذ و برای این کتابخانه ارسال کند.بر اساس وصیت بانی کتابخانه مدیریت آن توسط خانواده وی خواهد بود. ویکیپدیا